ازون بزرگترین محافظ محیط زیست
ازون بزرگترین محافظ محیط زیست
(عبدالقیوم فدوی
اگرکمی دقت به عمل آوریم وچشم معرفت باز کنیم، خواهیم دید که خداوند تبارک و تعالی(ج) با فراهم آوری اسباب و زمینه های ادامۀ حیات برای ما، خیلی خیلی بر ما منت گذاشته است.
می خواهیم بطور نمونه به این نکته اشاره کنیم که همین هوای انشاقی ای که با ترکیبات مواد وعناصر گوناگون مورد نیاز در فضا و ماحول ما ازطرف خالق توانا (ج) ارزانی گردیده است، ما بندگان ضعیف و ناتوان هرگز نمی توانیم شکران آن را ادا نمائیم.
اما درسیرحوادث روزگار، وقتاً فوقتاً همین هوای مورد احتیاج درمحیط زندگی جنبندگان، دراثر فعل و انفعالات طبیعی، از قبیل بادها و طوفان های تند جوی، وقوع آتش فشان ها، تحولات ناشی ازانقلابات داخلی و مقناطیسی کره زمین، تجزیه و تبخیر مواد کیمیاوی، تشعشات رادیواکتیف ها و مسمومیت های ناشی از آنها صدمه می بیند.
ویا در اثرعدم رعایت اصول نظافت های محیطی ازسوی باشندگان زمین وتولید زباله های مضره، عفونت ها وانتشار آلودگی ها، میکروب ها، ویروس ها وقارچ ها، باعث شیوع امراض، مرگ، میر و نابودی آنی ویا تدریجی جانداران و گیاهان می گردد.
گفتنی است که تجارب ارزندۀ بشر به اثبات رسانده است که آدمیان، درآلوده سازی محیط زیست خویش گوی سبقت را از سائر مخلوقات ربوده اند!!
بخصوص ارمغانی که به اصطلاح ترقی و پیشرفت تکنولوژی از خود درزندگی بشر، حیوانات و نباتات بجاگذاشته، بیشمار است.
چنانچه کارخانه های بزرگ تولید مواد کیمیاوی، تصفیه، تجزیه و سنترفیوژ مواد اتمی ساخت دست بشر، نقش عظیمی درتخریب لایۀ محفاظتی ازونOzone) ) که به عنوان سپربلا و محافظ ومدافع قوی باشندگان زمین ازآفات تشعشعات مضره ای که در اثر فعل و انفعالات کرات و سیارات سماوی و بخصوص صدمات تخریبی تابش شعاع های ماوراء بنفش، مادون قرمز، ایکس وغیره می باشد، دارند.
درعین حال هرقدر بشربه وسایل جدید و تکنالوژی عصری دست می یابد، به همان میزان
بسوی نابودی خود و تخریب محیط زیست خویش نیز شتابان می گردد!!
اینهمه بمب های اتمی یاهستوی هایدروجنی و نایتروجنی ای که کشورهای باهم رقیب ومتخاصم به منظور نابودی همگدیگرساخته اند، می توانند چندین بار سیاره زمین را نابود و منهدم سازند.
فقط کافی است که یکی از اطراف متخاصم انگشت خویش را روی دکمه آن ها فشار دهند.
بعد بیاو تماشا کن.
بهرحال، همانگونه که همه مستحضر هستند، وفوقاً نیز اشاره رفت، میزان آلودگی هوا و محیط زیست در روی زمین روز بروز بالا و بالا تر می رود.
در کشورهای پیشرفتۀ جهان، در اثر زباله هائی که کارخانه های صنعتی، مواد کیمیاوی و نیروگاه های هستوی تولید می کنند، فضا را زهرآگین ساخته اند و در کشورهای عقب مانده مثل افغانستان نیزدراثرفقر، ناتوانی، بیکاری ، بی روزگاری و ناچاری، مردم مجبور می شوند از دهات و کوهستانات به شهرها رو بیاورند تا یک لقمه نان بخور و نمیرحاصل نمایند که اهل وعیال شان از گرسنگی تلف نشوند.
این موضوع روز بروز تراکم نفوس در شهرها را افزایش داده و مردم فقیر وکم درآمد جامعه را بیش ازپیش به کارهای پست و مشغله های کاذب تبنگ فروشی، کراچی کشی، دست فروشی روی بازار اسپنددودی، و حمالی های رقتبار واداشته و گردانندگان امور هم برای نجات مردم از چنین وضع اسفناکی، تاکنون هیچ موفقیتی نداشته اند!!
شایستۀ اشاره است، آن عده آوارگانی هم که در طول سالهای جنگ و ناامنی به خارج از کشور پناه برده بودند، وقتی به وطن عودت می کنند، به نسبت بی جائی و بیکاری، به شهرها و مخصوصاً به شهر کابل هجوم می آورند و حتی مجبور می شوند با خانواده های شان در هوای 10 یا 20 درجه زیر صفر و یا در گرمی های تابستانی در زیر خیمه ها بسرببرند.
بااین وضع درد ناک ، از یک طرف تراکم نفوس، حجم تولید زباله ها، کثافات و آلودگی ها در شهرها روز بروز بالا می رود و از جانب دیگر، مقامات مسئول به ارائۀ خدمات قادرنیستند، درعین حال وجود جاده های خامه، فقدان آب صحی آشامیدنی، عدم کانالیزیسیون در شهرها، ریختن آب های کثیف تشناب ها و سر کردن بیت الخلاء ها به کوچه ها و جاده ها، ناهنجاری هائی را بوجود آورده اند که هیچ زبانی را توان گفتن و هیچ قلمی را یارای نوشتن وهیچ کمره ای را قدرت به تصویرکشیدن آن ها نیست.
بطور نمونه عرض کنم که دریکی از شفاخانه ها برای عیادت یکتن ازدوستانی که بستری بود رفتم، بدون مبالغه هوای تنفسی اتاق هایش واقعاً گیچ کننده بود!!
پرسیدم : هوای این به اصطلاح شفاخانه، همیشه اینگونه استفراغ آوراست؟
یک پرستارگفت : همیشه که اینگونه نیست ، اما امروزبه خاطری که تشنابش بند شده دهلیزها را بوی گرفته است!!.
وقتی شفاخانه های ما اینگونه متعفن وآلوده بااشند، به قول عربی خوان ها :
توخودحدیث مفصل بخوان از این مجمل!!
با توجه به این وضع درتمامی شهر ها ، اخصاً در شهر کابل، امپیرخدمات رفاهی به صفرتقرب یافته است!!
درعین حال ، فقر، بیکاری ، پریشانی و امراض گوناگون هم حیات مردم ما را به تهدید گرفته و هیچ مرجعی هم وجود ندارد تا به این مشکلات حیاتی مردم ما رسیدگی نماید و راه های برایش جستجو نماید!!
دخالت ناجوانمردانۀ برخی از همسایگان هم در دامن زدن به نا امنی ها در داخل افغانستان که بسیار واضح، آشکارو توطئه آمیز است!!
عاملین جنگ و درگیری و حامیان دسیسه چین شان نیز تا هنوز به اصطلاح دست ازسر کل ما برنداشته اند!!
حاکمان روزگارهم جز حفظ مقام و چوکی های خویش، برای نجات جامعه از این وضع بحرانی برنامۀ مثبت وعملی تا کنون ارائه نکرده و فقط مشغول پروژه سازی های بی کیفیت آنچنانی کلوخ در آب گذاشتن و گذشتن هستند ودر قبال برنامه های اساسی و بنیادی در این کشور آسیب دیده، چندان توجه مبذول نمی کنند!!
خلاصه، باذکرعواملی که برشمردیم و مسائل عدیدۀ دیگر، مثل مفاسد اداری ، بی تفاوتی ها ، بی احساسی ها وغیره ، مشکلات اجتماعی وحیاتی ما همچنان رو بفزونی گذاشته است:
- هوای انشاقی ما به شدت آلوده است،
- غذاهائی که دربازارها تهیه وبه خورد مردم ما داده می شود کاملاً غیرصحی است،
- آب های تحت الارضی ما نیز به میزان بالائی مرض آفرین است!!
این سه فکتور آلودگی، سلامتی و حتی حیات ما را نیز شدیداً به چالش وتهدید گرفته اند!!
منابع سازمان صحی جهان به این نظراند که اگر سه مورد آلودگی ای که فوقاً یاد آورشدیم، پاک شوند، عمرمفید ومتوسط انسان ها طبق محاسباتی که انجام گرفته است، به بالاتر از 120 سال خواهد رسید.
گازحياتبخش ازون
دانشمندان ومحققانی که روی محیط زیست تحقیقات می کنند، ازنظرعلمی وتجربی به اثبات رسانده اند که تشعشعات تند وتیز کرات وسیارات نورافگن سماوی، بخصوص تشعشعات اجزاء مضرۀ آفتاب روی اجسام حیه ونباتات، اگرمستقیماً بتابند، ادامۀ حیات را در روی زمین شدیداً تهدید می کنند .
اما خداوند تبارک و تعالی (ج) با خلقت لایۀ ضخیم ازون ( Ozone) درموقعیت جوّ زمین، تشعشعات مضرۀ کرات سماوی به سمت سیارۀ زمین را فلتر و جلو مضرات وتخریبات آن را گرفته، حیات انسان ها، حیوانات، پرندگان، آبزیان، درختان و نباتات را ازآسیب آن ها محافظت می نماید.
ازون (Ozone) خالص، گازآبی رنگی است که یک لایۀ ضخیمی دروسط دولایۀ ماوراء جوّ زمین یعنی لایۀ پائینی " تروپوسفیر"(Troposphere)
و لایۀ بالائی "استراتوسفیر"(Stratosphere) اخذ موقعیت کرده است.
ازون از لحاظ حلقۀ کیمیاوی به مالیکول های آکسیجن ارتباط پیدامی کند.
هرمالیکول آکسیجن حاوی دواتم آکسیجن بوده که فارمول کیمیاوی آن را به " O2 " نمایش می دهند.
اما هر مالیکول ازون خالص دارای سه اتم آکسیجن بوده که فارمول کیمیاوی آن را به "O3 " نمایش می دهند.
البته نباید ناگفته بگذاریم که کلمۀ "Ozone" ، ریشه در زبان یونانی باستان دارد.
ازون به طورطبیعی ازطریق عکس العمل های کیمیاوی به وسیلۀ تخلیۀ الکتریکی ایجاد می شود.
وقتی تشعشعات انوار آفتاب ، بخصوص اشعۀ ماوراء بنفش باشدت تمام بسوی زمین می تابد، به مالیکول های آکسیجن اصابت کرده ، هرمالیکول آن را به دو اتم آکسیجن تجزبه می نماید.
اتم های تجزیه شدۀ آکسیجن با سرعت با مالیکول های دیگرآکسیجن موجود درفضا ترکیب گردیده، ازون یا ( O3) راتشکیل می دهند.
تخلیۀ الکتریکی درفضا، جرقه های ساطع رعد وبرق را نیزبار آورده، مالیکول های آزاد شدۀ ازون همراه با قطرات باران برزمین می بارد، زمین را ضد عفونی و میکروبها و ویروس ها را منهدم ساخته ، فضا ومحیط را پاک ومصفا می سازد.
همچنان از آبشار های بسیار بلند نیز مقداری ازون سرازیر گردیده، آب را برای نوشیدن بیش ازپیش گوارا می سازد.
اگرلایۀ ازون موجود درجوّ خدای نخواسته روزی تخریب گردد و تشعشعات آفتاب و سیارات دیگر مستقیماً برزمین بتابند، دیگر از مقولۀ حیات چیزی در روی زمین باقی نمانده، هیچ زیروح و نباتی نیز در این کرۀ خاکی سالم نخواهد ماند.
یکی ازارزش های مهم تجارتی وصنعتی دیگر گازازون سفید وبی رنگ ساختن خمیرۀ چوب در کارخانجات کاغذ سازی وهمچنان خالص و ضد عفونی کردن آب وگوارا ساختن هوای تنفسی است.
کارخانه ها، گاز ازون را از طریق ایجاد تخلیۀ الکتریکی با یک ماشین یا جنراتور تولید می کنند.
ضمناً باید به یاد داشته باشیم که دانشمند خدمتگزار وکیمیادان معروف آلمانی "کریستین فریدریش شونبین" ازون را در سال 1840 کشف کرد وسرانجام اخلافش توانستند ماشین های تولید ازون را نیز بسازند و به تولید انبوه رسانده ، درخدمت بشریت قرارد هند.
چنانچه درجریان جنگ های جهانی اول ودوم که آلمان مرکز ثقل حملات متفقین بود، آلمانی ها مسمومیت های ناشی ازانفجارات ودرعین حال بوی وتعفن اجساد قتل عام شده دراثربمباران های هوائی را فقط با روشن ساختن جنراتورهای بزرگ تولید گاز ازون رفع ومحیط زیست خویش را ازآلودگی ها ومسمومیت ها پاک سازی می کردند.
دستگاه های تولید ازون، بامیکانیزم خاصی، مالیکول های آکسیجن موجود در محیط را به اتم های مجرد پارچه کرده، درعین حال زمینه سازی
می کند تا سه سه اتم آکسیجن تجزیه شده فوراً باهم ترکیب وآکسیجن فعال سه قیمتۀ "ازون" را تشکیل دهد.
(O2 + O ------ O3 (Active Oxygen)
گازازون، درتأمین صحت و سلامتی انسان ها رول بسیار عمده وحیاتی بازی کرده، استفاده ازاین گاز :
- انواع زخم ها وجراحت ها را به بسیار زودی ضدعفونی نموده، التیام می بخشد،
- ازگانگرین شدن پنجه ها در اثر بیماری های شدید جلوگیری می کند،
- انواع خارش های جلدی عفونی وقارچی را برطرف می سازد،
- آب آشامیدنی را ازآلودگی پاک می گرداند،
- سبزیجات، میوه جات را بطور اطمینان بخشی گوارا می سازد،
- هوای تنفسی را نیزازرادیکال های آزاد و آلودگی ها مبرا می سازد،
گفتنی است که یک کمپنی چینائی بنام تیانشی که مکمل های غذائی طبیعی وگیاهی ووسائل حمایوی صحی راتولید ودرسطح جهان عرضه می کند، تولید دستگاه های کوچک ازون خانوادگی ساخت یک کمپنی آلمانی را انحصارکرده ودردسترس عموم قرارداده است.